CRYNODEB O YMATEBION I YMGYNGHORIAD GM 2001

Tabl ar gyfer Ymateb i Ymgynghoriad

Crynodeb o ymatebion i ymgynghoriad GM 2001
Ymatebwyr	Sylw	Camau Gweithredu’r ASB	Arall
CWMPAS
Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru	Cynigion yn ymddangos yn ddigonol ar gyfer gofynion cyffredin y defnyddiwr – ni fyddant yn bodloni’r rhai sy’n dymuno cadw GMOs o’r gadwyn fwyd. Er mai Ewrop sy’n pennu Rheoliadau, yn fodlon gan fod yna benrhyddid o fewn Cymru i ddehongli rheolau er mwyn diwallu anghenion unigol. Labeli’n ymddangos yn ddigonol ond efallai bod angen eu newid yn sgil profiad.
Undeb Amaethwyr Cymru	Cefnogi’n llawn y mesurau a gynlluniwyd ar gyfer gwella gofynion labelu presennol waeth a yw’n bosib mesur gwahaniaethau mewn cyfansoddiad cemegol rhwng cynhwysion GM a rhydd o GM ai peidio.
Comisiwn Cig a Da Byw	Croesawu amcanion cyffredinol y rheoliadau arfaethedig. Pryder nad yw rheoliadau drafft yn cyfeirio at labelu negyddol megis "rhydd o GM" – ystyried diffinio labelu negyddol yn y gyfraith er mwyn osgoi camarwain defnyddwyr. Croesawu gofynion i nodi presenoldeb GMOs mewn bwyd a bwydydd anifeiliaid.
Cyngor Sir Powys	Cefnogi’n llawn y gofyniad ar gyfer labelu bwyd yn glir i alluogi dewis deallus – o’r farn nad yw’r cynigion yn darparu ar gyfer hyn. Gofynion labelu yn gamarweiniol i ddefnyddwyr. Er enghraifft, "nid oes angen labelu bwyd o anifeiliaid a gafodd eu bwydo ar fwydydd anifeiliaid GM".
David Smith Pwyllgor Ymgynghorol Cymru (PYC)	Nid yw’r cynigion yn ddigonol i gwrdd â gofynion defnyddwyr – nid ydynt yn ychwanegu unrhyw werth.
Bruce Cotterill, ADAS	Mae’n ymddangos bod yna beth anghysondeb yn y gofynion labelu. Mae angen labelu cynhyrchion sy’n deillio o gynhwysion GM ond nad ydynt yn cynnwys deunydd GM ond nid oes angen labelu bwyd a gynhyrchwyd gyda chymorth ensymau o ffynonellau GM – nodi enghraifft.
Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr Cymru	Pryder fod labelu cynhyrchion a gynhyrchwyd o GMO ond nad ydynt yn cynnwys GM mewn cynnyrch terfynol yn anymarferol ag yn agored i gael ei gamddefnyddio. Croesawu rheolau penodol ar gymeradwyo a labelu bwydydd anifeiliaid GM. Mae cynigion yn ddigonol ar gyfer anghenion defnyddwyr os cânt eu gweithredu’n effeithiol.
Trothwyon
Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru	Dim sylwadau.
David Smith PYC	Nid yw’r cysyniad o drothwy yn ymarferol. Dylid ei bennu ar 0%. Ddim yn teimlo fod yna gyfyngiad ymarferol ar lefelau trothwy – dibynnu pwy sy’n cyllido profion.
Undeb Amaethwyr Cymru	Derbyn na ellir osgoi halogiad damweiniol – croesawu cymeradwyaeth ymarferol y Comisiwn wrth bennu trothwy. Anodd gweld sut gellir gweithredu trothwyon – angen dull canfod achrededig.
Canfod a Gorfodi
Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru	Dim sylw.
Undeb Amaethwyr Cymru	Credu y dylid rhoi cyfrifoldeb ar weithgynhyrchwyr bwyd a bwydydd anifeiliaid i ddangos a yw cynnyrch, yn cynnwys cynhwysion fel cyflasynnau, yn deillio o ffynhonnell GM. Dylid rhoi sylw priodol i ddarpariaethau monitro a gorfodi’r rheoliadau ar gyfer cynhyrchion GM sy’n cael eu mewnforio.
Comisiwn Cig a Da Byw	Croesawu’r gofyniad i hysbysu defnyddwyr pan na fo bwyd neu fwydydd anifeiliaid GM yn gyfwerth i gymharydd confensiynol neu pan fo addasu yn creu pryderon moesegol neu grefyddol. Pryder fod yna berygl sylweddol i elfennau o’r ddau gynnig fod yn anymarferol. Canmol yr awydd i ddefnyddio mesurau olrhain cod unigryw. Pryder ynglŷn ag ymarferoldeb gweithredu systemau olrhain sy’n seiliedig ar godau digwyddiadau. Mae’n rhaid i ddiffiniad o ‘god unigryw’ gynnwys darpariaeth ar gyfer codau unigryw i organebau gydag un neu fwy o ddigwyddiadau addasu.
Cyngor Sir Powys	Cyfyngiadau ymarferol ar labelu ac olrhain i’w cael y pellach ewch chi i lawr y gadwyn gynhyrchu. Gweithdrefn yn syml ar gyfer gweithgynhyrchwyr, yn fwy beichus i gaffis/bwytai ac ati.
David Smith PYC	Dylai labeli fod yn hollol agored a gonest. Dylai’r broses o orfodi gofynion gynnwys difetha cynnyrch a gamlabelwyd heb iawndal. Mae angen i ddulliau canfod newid gyda thechnolegau datblygol yn hytrach na’u gosod ar dechnoleg heddiw.
Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr	Mae’n rhaid i’r Comisiwn fod yn bendant fod yna brofion cyson ar gael cyn cyflwyno system ar gyfer gorfodi effeithiol. Bydd costau profion yn uchel iawn. Mae dulliau canfod cyfredol yn anodd i’w defnyddio gyda deunydd prosesedig pur iawn. Ddim yn ymwybydol o unrhyw ddulliau canfod ar gyfer olewau sy’n deillio o gynnyrch GM ac eithrio protein neu ddadansoddiad DNA.
Awdurdodi a Cheisiadau
Undeb Amaethwyr Cymru	Mae’n bwysig cael yr un safon wrth asesu diogelwch bwyd, yn cynnwys cynnyrch sy’n cael ei fewnforio o wledydd y Trydydd Byd – cefnogi cynigion i wneud yr EFA yn gorff asesu o fewn yr UE. O ystyried pa mor gyflym mae technoleg yn datblygu, awgrymu y dylid adolygu ceisiadau awdurdodi bob pum mlynedd yn hytrach na deng mlynedd.
Comisiwn Cig a Da Byw	Croesawu’r ffaith fod y weithdrefn gymeradwyo wedi’i symleiddio trwy gyfuno bwyd a bwydydd anifeiliaid. Croesawu’r ffaith fod cymeradwyaethau i’w seilio ar ddadansoddiad risg. Dymuno gweld cadw darpariaeth Erthygl 29 ym Mhennod IV mewn unrhyw fersiwn o’r cynnig yn y dyfodol. Sylwadau manwl ar Erthygl 3(1), 4(1), 6(3), 14(2), 16(1), 17(1), 18(1)(b), 27(3)(b). Pryder ynglŷn â’r angen am gysondeb yn y ceisiadau.
David Smith PYC	Y ddogfen gryno yn annigonol ar gyfer gwahodd sylwadau gan y cyhoedd. Dylid adnewyddu awdurdodiadau bob pum mlynedd – bydd hyn yn fwy effeithiol.
Bruce Cotterill, ADAS	Os yw EFA’n gyfrifol am y broses gymeradwyo bydd angen protocolau cadarn wedi’u cytuno gan yr holl aelod-wladwriaethau i sicrhau maes chwarae gwastad wrth asesu diogelwch.
Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr Cymru	Gall y ddogfen gryno fod yn ddigonol ond dylid darparu manylion llawn i’r cyhoedd lle bo’n bosib. Mae’r gofyniad i adnewyddu ceisiadau yn rhoi cyfle i asesu a oes tystiolaeth o effeithiau tymor hir wedi dod i’r amlwg. Croesawu system asesu ganolog. Dylai’r ffaith fod yr awdurdodiadau’n cael eu rhoi ar gyfer bwyd a bwydydd anifeiliaid neu’r un o’r ddau helpu i atal halogiad x.
Costau a Manteision
Cymdeithas Amaethyddol Frenhinol Cymru	Ni ddylai prosesau sefydlu olrheinedd GMOs a labelu dilynol er budd y defnyddiwr niweidio busnesau bach gan beri iddynt osgoi profi/labelu cynhyrchion. Ni ddylai cost fod mor uchel fel ei fod yn peryglu bodolaeth y busnes.
Comisiwn Cig a Da Byw	Pryderon sylweddol ynglŷn ag ymarferoldeb costau posib defnyddio rhai o’r mesurau arfaethedig.
David Smith, ACW	Data annigonol i alluogi sylwadau ar effaith a goblygiadau cost.
Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr Cymru	Pryderu y bydd ffermwyr sy’n dibynnu ar soia a fewnforir o du allan i’r UE yn cael eu cosbi gan gostau profi ychwanegol. Bydd angen cyfarwyddyd swyddogol ar samplu a phrofi i osgoi ansicrwydd.
Arall
Undeb Amaethwyr Cymru	Parhau i gredu nad oes cyfiawnhad ar gyfer cyflwyno a defnyddio cnydau GM ar gyfer cynhyrchu bwyd – mae aelodau o’r farn y dylent ddal i allu honni bod Cymru yn rhydd o gnydau GM.
David Smith, PYC	Nid yw swyddogion y tollau yn rheoli mewnforion yn effeithiol erbyn hyn – mae angen deddfwriaeth newydd a mwy o arian i orfodi dulliau rheoli presennol.
Undeb Cenedlaethol yr Amaethwyr Cymru	Anodd gweld sut y bydd goblygiadau ar fewnforwyr yn gweithio’n ymarferol. Siom na roddwyd canllawiau clir ar ddefnyddio termau megis "rhydd o GM". Mae’r NFU o’r farn y dylid gwahanu GMOs a chynhyrchion sy’n deillio ohonynt er mwyn sicrhau labeli ystyrlon.
Dim sylw sylweddol